Guarana rosnąca na drzewie

Guarana czy kofeina – co sprawdzi się lepiej?

Guarana czy kofeina – który stymulant jest lepszy? Sprawdź, jaki napój poprawi koncentrację i jest zdrowszy dla organizmu.

Jeśli jesteś sportowcem, który chce wspierać swój trening, możesz szukać stymulantów zapewniających pobudzenie fizyczne i umysłowe. Zarówno kofeina, jak i guarana są tutaj polecane. Które z nich sprawdzi się lepiej: guarana czy kawa?

Czym jest guarana, a czym kofeina

Guarana to nasiono rośliny Paullinia cupana, rosnącej naturalnie w lasach Amazonii. Zawiera znaczące ilości kofeiny, ale też inne związki biologicznie czynne, na przykład garbniki, katechiny i teobrominę, które mogą modyfikować efekt stymulujący. W suplementach, napojach izotoniczych i energetycznych guarana występuje najczęściej jako proszek lub ekstrakt. Zawartość kofeiny w surowcu może być wysoka i zmienna w zależności od preparatu. 

Kofeina to pojedynczy związek chemiczny, alkaloid purynowy, powszechnie występujący w kawie, herbacie, kakao i wielu napojach energetycznych. Ma dobrze poznany mechanizm działania, czyli blokuje receptory adenozyny w ośrodkowym układzie nerwowym, co zwiększa czujność, zmniejsza odczucie zmęczenia i poprawia sprawność poznawczą oraz wydolność fizyczną. Farmakologia kofeiny, jej metabolizm i wpływ na organizm są dobrze udokumentowane. 

Guarana w formie proszku

Guarana a kofeina – co daje lepszy efekt pobudzenia?

Jeśli masz dylemat dotyczący tego, czy kofeina, czy guarana będzie lepszym wyborem, poznaj obie substancje lepiej. Aby dokonać odpowiedzialnego wyboru stymulanta, który ma poprawić koncentrację, musisz wiedzieć, który z nich działa lepiej w jakich sytuacjach i dla kogo będzie korzystniejszy. Oto, co warto wiedzieć o starciu guarana vs kofeina.

Działanie natychmiastowe

Czysta kofeina ma wchłania się od 15 do 60 minut, z efektem trwającym kilka godzin w zależności od dawki i Twojego metabolizmu. Z kolei guarana zawiera kofeinę, ale także inne składniki mogą zmieniać tempo uwalniania i subiektywny odbiór efektu. Niektóre badania sugerują, że guarana daje podobną lub trwającą nieco dłużej stymulację. W praktyce dłużej możesz być aktywny po spożyciu nasion guarany, jednak nie jest to reguła, bo zależy od indywidualnej tolerancji.

Wpływ na funkcje poznawcze

Badania wskazują, że guarana może nieznacznie skracać czas reakcji i poprawiać inne funkcje poznawcze. Jednocześnie efekty są niewielkie i często prawie nieodróżnialne od efektów użycia kofeiny w tej samej dawce. Z uwagi na bardziej stabilny efekt pobudzający guarana może pobudzać dodatkowo pamięć, zwłaszcza jeśli przyjmowana w odpowiednich dawkach i regularnie.

Kawa zawierająca kofeinę

Wpływ na wydolność fizyczną

Kofeina jest świetnie przebadanym środkiem poprawiającym wytrzymałość i siłę w wysiłkach o umiarkowanej i dużej intensywności. Z tego powodu używana jest na przykład w żelach energetycznych. Badania z guaraną sugerują korzyści podobnego typu, choć w wielu próbach efekty nie różnią się znacząco od równoważnych dawek kofeiny. Jednocześnie przy guaranie niektóre badania wskazują na zwiększoną zdolność do spalania tłuszczu przy utrzymującej się, efektywnej regeneracji. W efekcie dla osób aktywnych fizycznie guarana może być zdrowszą alternatywą dla samej kofeiny.

Kto powinien wybrać guaranę, a kto czystą kofeinę?

Osoby szukające „naturalnego” suplementu z dodatkowymi flawonoidami i antyoksydantami mogą preferować guaranę. Jeśli chcesz łagodniejszego odczucia stymulacji, również umysłowej, guarana może być dobrym wyborem. Może ona pobudzać, ale jednocześnie nie wpływa tak bardzo jak kofeina na efektywność stymulacji.

Jeżeli oczekujesz przewidywalnej, szybko działającej stymulacji, czysta kofeina bezwodna (kapsułka, kawa, napój z określoną zawartością mg) jest bardziej praktyczna. Kofeina jest też lepszym wyborem, jeśli zależy Ci na standaryzowanych dawkach, nawet w suplementach diety. Wszystko dlatego, że kofeina to substancja doskonale przebadana. Sprawdzi się więc jako przedtreningówka w dawkach podanych przez producenta.

Bezpieczeństwo, interakcje i przeciwwskazania stosowania guarany i kofeiny

Dla zdrowej dorosłej osoby ogólnie przyjmuje się, że bezpieczna dzienna dawka kofeiny to do około 400 mg. W przypadku suplementów z ekstraktem z guarany ważne jest zwrócenie uwagi na zawartość kofeiny w produkcie. To, jak guarana działa, zależy w dużym stopniu od zawartości w niej kofeiny oraz innych, dodatkowych substancji.

Guarana rosnąca na drzewie

Ryzyko uboczne i skutki stosowania

Kofeina w nadmiarze może wywołać bezsenność, niepokój, tachykardię, drżenia, bóle głowy i problemy żołądkowo-jelitowe. Guarana, poza kofeiną, zawiera taniny i katechiny. W typowych dawkach nie ma dodatkowych skutków ubocznych, ale połączenie jej z innymi stymulantami (na przykład synefryną) zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Z tego powodu osoby z chorobami serca, nadciśnieniem, kobiety w ciąży i karmiące powinny skonsultować się z lekarzem przed użyciem. 

Z uwagi na sposób metabolizowania kofeiny leki hamujące enzym odpowiedzialny za jej rozkład (np. niektóre leki przeciwgrzybicze, antybiotyki makrolidowe) mogą zwiększać jej stężenie i działanie. Guarana może wchodzić w podobne interakcje z uwagi na zawartość kofeiny. Ponadto jeśli stosujesz leki stymulujące, przeciwzakrzepowe czy psychotropowe, skonsultuj użycie stymulantów z lekarzem.

Guarana czy kofeina? Podsumowanie

Guarana i kofeina są do siebie bardzo podobne. W przypadku guarany efekty mogą występować wolniej, ale jednocześnie wspomagają je inne substancje, odpowiedzialne na przykład za spalanie tkanki tłuszczowej czy dodanie energii. Kofeina jest świetnie przebadana, ale działa szybciej i silniej pobudza, a w dużych dawkach może powodować nerwowość i utrudniać regenerację.

Przeczytaj także: