Rzuty osobiste w koszykówce – zobacz, jak wykonywać rzuty wolne

Rzut wolny w koszykówce nazywany jest inaczej rzutem osobistym. Obie nazwy używane są w Polsce wymiennie. Pierwsza jest tłumaczeniem terminu z języka angielskiego (free throw), ponieważ sport ten, znany w swojej ojczyźnie jako basketball, wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.

Druga nazwa nawiązuje do sytuacji na boisku, która jest powodem rzucania. Wolny jest bowiem wynikiem faulu na zawodniku jednej z drużyn, popełnionego przez zawodnika z drużyny przeciwnej. Sędzia odgwizduje wolnego w kilku sytuacjach, na przykład:

• gdy sfaulowany został koszykarz będący w trakcie akcji rzutowej,


• gdy drużyna rywala popełniła faul dyskwalifikujący,


• gdy drużyna rywala popełniła faul techniczny,


• gdy jedna z drużyn fauluje przeciwnika po raz piąty, a następnie po każdym kolejnym faulu

Zgodnie z informacjami udostępnionymi przez FIBA linia rzutów wolnych jest wyznaczana równolegle do wszystkich linii końcowych. Jej dalsza krawędź powinna znajdować się w odległości wynoszącej 5,80 m od wewnętrznej krawędzi linii końcowej, a szerokość linii rzutów wolnych powinna wynosić 3,60 m. Warto przypomnieć, że boisko do koszykówki ma 28 m na 15 m.

Według zasad FIBA zawodnik oddający rzut wolny ma maksymalnie 5 sekund na jego wykonanie od momentu otrzymania piłki, natomiast według zasad NBA czas ten wynosi 10 sekund. Liczba rzutów zależy od charakteru akcji, podczas której doszło do przewinienia, i może wynosić jeden, dwa lub trzy rzuty.

Co ważne, jeżeli zawodnik zostanie sfaulowany podczas celnego rzutu do kosza, kosz zostaje zaliczony, a gracz otrzymuje dodatkowy rzut wolny (tak zwany and-one).

Zależnie od konkretnej sytuacji sędzia może ogłosić dla sfaulowanego zawodnika różną liczbę rzutów. Zasady objaśnione zostały w poniższej tabeli.

Jeżeli chcesz mieć rzuty wolne w małym palcu, odpowiednio się przygotuj. Nie chodzi tu wyłącznie o odpowiednie doświadczenie i znajomość techniki, ale też dobrze dobrany sprzęt, który zapewni Ci komfort podczas ćwiczeń:

• wygodna odzież sportowa – powinna być przewiewna, aby skuteczniej odprowadzać pot i dać skórze oddychać;


• wygodne buty do gry w koszykówkę – zwiększają poziom komfortu i ograniczają ryzyko wystąpienia kontuzji;


• znaczniki lub pachołki – można wykorzystać je do utrwalania prawidłowej pozycji przed rzutem;


• telefon lub kamera – nagrywanie rzutów pozwala na późniejsze analizowanie techniki, co ułatwia eliminowanie błędów.

Podstawowym błędem podczas wykonywania rzutów wolnych jest przekroczenie linii osobistych lub stanięcie na niej. Jest to tak zwany błąd przejścia. Linia może zostać przekroczona przez rzucającego jedynie w momencie, gdy oddał już swój ostatni rzut wolny, a piłka miała już kontakt z obręczą kosza. Koszykarz oddający rzuty wolne nie może także wykonywać zwodów.

Błędy w rzutach osobistych mogą także dotyczyć pozostałych graczy. Występują one na przykład wtedy, gdy zawodnicy zajmą nieodpowiednie miejsce na boisku, w tym również gdy wejdą do tak zwanego obszaru ograniczonego w czasie, gdy jeden z zawodników oddaje rzut wolny. To samo dotyczy także przekroczenia strefy neutralnej.

To jednak nie wszystkie zasady gry w koszykówkę. Czego nie wolno robić podczas meczu? To pytanie zadaje sobie wielu kibiców, a odpowiedzi warto poszukać między innymi w rozbudowanych poradnikach.

W koszykówce należy odróżnić faule od błędów. Faule oparte są na niedozwolonym kontakcie atakującego czy też obrońcy z przeciwnikiem, natomiast błędy dotyczą głównie złamania zasad dotyczących prowadzenia gry, na przykład dotyczących posiadania piłki lub nieprzestrzegania ustalonych limitów czasu gry.

Jeżeli chodzi o błędy czasowe, można wyróżnić:

• błąd 3 sekund – gdy zawodnik drużyny atakującej przebywa ponad 3 sekundy w obszarze ograniczonym na połowie przeciwnika;


• błąd 5 sekund – między innymi, gdy zawodnik nie wykona rzutu wolnego w czasie 5 sekund od otrzymania piłki;


• błąd 8 sekund – polega na nieprzeprowadzeniu piłki przez linię środkową boiska przez 8 sekund czystej gry w trakcie przeprowadzania ofensywy;


• błąd 24 sekund – polega na nieoddaniu rzutu w kierunku kosza przez 24 sekundy czystej gry w trakcie przeprowadzania ofensywy.

Rzut wolny jest przyznawany w wyniku określonych przewinień przeciwnika. Aby zdobyć punkt z rzutu wolnego, sfaulowany zawodnik musi prawidłowo wykonać rzut i trafić piłką do kosza bez łamania zasad gry. Ilość rzutów wolnych przyznawanych graczowi jest zależna od rodzaju akcji, podczas której doszło do faulu. To istotny element meczów koszykówki, dlatego warto dokładnie zgłębić jego zasady!